Türkçe

Sesin Doğası ve Oluşumu (Doktora Seminer Çalışması)

 

 

SESİN DOĞASI VE OLUŞUMU

The Nature of Sound

Levent GÜNER (M.Sc.)

Prof.Dr. İclal ERGENÇ

 

ÖZET :

 

Bu bölümde, ses nasıl oluşur, nasıl duyarız, yapısı nasıldır, bilim adamlarının bu konular üzerindeki çalışmaları nelerdir? sorularına yanıt aranacaktır.

 

Fiziksel olarak ses, gaz, sıvı veya katı ortamlarda oluşan mekanik titreşimlerdir. Bu titreşimlerin ses olarak algılanabilmesi için, yayılım ortamı (propagation medium), kulak hassasiyeti (duyu yeteneği) ve enerjiye sahip olması gerekir.

 

Maddesel ortamın herhangi bir bölgesinde oluşan bir hareket, maddenin esnekliği nedeniyle diğer bölgelerin de harekete başlamasına neden olur, bu hareket sesin duyulmasını sağlar. Havasız (vakum) ortamda ses yayılamayacağı için duyulamaz.

 

Bir nesnenin her titreşmesinde, bu nesnenin çevresini saran havanın yoğunluğu, nem gibi dış etkenlerin de yardımıyla sese dönüşerek bir parça enerji kaybına neden olur. Bir ayar çatalı parmaklar arasında vurulursa tınlama sesi çok az duyulur. Bunun nedeni titreşimin havadaki çiftlemesini tamamlayamamasıdır. Eğer bu bir ağaç veya metal bir aksama vurulursa titreşim bu yüzeylere daha fazla aktarılacak ve daha fazla ses duyulacaktır.

 

Sesler her zaman aynı kalitede ve sürede duyulmazlar. Zaman ile boşluk arasında önemli bir bağ vardır. Çünkü ses bir dalgadır ve zaman ile boşluk içinde ilerler.Bunu hesaba katarsak, üç çeşit akustik sinyal tanımlayabiliriz:

 

Periyodik(continuous) sinyaller, zamanla tekrarlanır ve süreklidirler.

 

Rastgele(noise-like sound) sinyaller, periyodik değildir. Müzisyenlerin ve bilim adamlarının beyaz veya pembe gürültü dedikleri sinyallerdir.

 

Darbeler (impulse-like sound) sinyaller, zamana bağlı olarak tekrarlanmaz ama şekilleri bellidir.

 

Anahtar Sözcükler: Konuşmaüretiminin akustik modeli, Ünlü üretiminde ses yolu filtresi, Konuşma sesleri, Spektral analiz ve fizyolojisi, Spektral analiz ve fizyolojisi, Seslemde ünlülerin akustik özellikleri, Konuşma ve konuşmacı tanıma.

 

-

 

NOT : Bu makalenin her türlü yayın hakkı Levent Güner'e ait olup, kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir. Müellifin izni olmadan başka bir yerde yayınlanamaz.

27/09/2020 Gün Ortalama:61  Bugün 8 Ziyaret var  Sitede 1 kişi var  IP:54.237.183.249